いる

1. 〔進行中の動作〕

なんで泣いているの
किन रुँदैछौ?
今,遊んで(仕事をして)いる
अहिले ऊ खेल्दैछ (काम गर्दैछ) ।
どうして自分一人で遊んでいたんだい
तिमी किन एकलै खेल्दैथियौ?

2. 〔進行中の比較的長い動作〕 रहनु ;

しゃべっていたら(ダルバートを食べていたら)疲れた
म बोल्दा–बोल्दा (/ कुरा गर्दा–गर्दा) (दालभात खाँदा–खाँदा) थाकें ।
*गर्दा–गर्दा で,かなり長時間,一つの行為を継続したことを表す
ここでちょっと待っていてください.直ぐに取って来ますから
तपाईं यहीँ बस्दै गर्नुस् । म तुरुन्तै लिएर आइहाल्छु ।
*～गर्दै गर्नु は,継続行為の他に,習慣的行為も意味する

複合動詞

3. 〔現在の状態を表す〕

戸は閉まっている
ढोका बन्द छ (/ रहेछ) ।
*बन्द हुँदैछ とは言わない
準備はできている
हामी तयार छौं । ; हामी तयारीमा छौं । ; हामी तयार परेका हौं ।
彼はこの近くに住んでいる
ऊ नजिकमा बस्छ ।
彼は目下失業している
अहिले ऊ बेरोजगार छ ।
彼をよく知っている
उसलाई राम्ररी चिन्छु ।
～と良い関係でいる
~सित राम्रो सम्बन्ध कायम हुनु
～と言うことを知らないでいると
~ भनेर थाहा नभएको हुँदा

4. 〔状態や習慣を表す〕

～に忙しくしている
~मा व्यस्त रहनु
彼はいつも不平を言っている
ऊ सधैं गनगन गर्छ ।
*このように,現在の習慣的行為は単純現在で表す
何千人もの人たちは喜びのうちにその奉仕をしていた
हजारौं मानिसहरू आनन्दपूर्वक त्यो सेवामा लागिरहे ।
私は毎朝家にいます
म बिहान घरमा हुन्छु ।
*हुन्छु でも छु でもかまわないが हुन्छु は,ほぼ間違いなく,と言う意味合いを伝える.छु であれば,「明日の朝,家にいます」の意にも取れる
私はいつも家で食べています
म घरमा खान्छु ।
ここでちょっと待っていてください。直ぐに取って来ますから
तपाईं यहीँ बस्दै गर्नुस् । म तुरुन्तै लिएर आइहाल्छु ।
医学の研究をしている
ऊ चिकित्सा पढ्छ (/ पढिरहेको छ) ।
君の息子は大学に行く(準備をしている)のかい
के तिम्रो छोरा कलेज पढ्दैछ?
君はいつもどの新聞を取っているの
तिमी कुन अखबार सधैं किन्छौ?
*現在単純で,毎日の習慣的行為を表す
受けるより与えている方が喜びの源となる
लिनुभन्दा अरूलाई दिन्दै गर्नु एउटा आनन्दको स्रोत ने हो ।
*गर्दै गर्नु や गर्ने गर्नु は,継続と習慣を意味する
家主と分かれてから,彼について考えていた
घरधनीसँग छुट्टिएपछि तिनीबारे सोच्ने गरें ।
*この सोच्ने गर्नु は,しばらく継続して時折思い返したことがうかがえる
私は日本語を勉強していた
मैले जापानी भाषा सिकिरहेँ ।
*期間は分からないが,しばらく勉強していたことが伝わる

5. 〔完了を表す〕 *エコ形 ( एको) を使う;

世界中の至る所で増えている問題
सारा संसारका जताततै बढ्दै गइरहेका समास्याहरू
*「増えて行っている」ことが現在完了で表されている
彼は車を買う予定でいる
उसले नयाँ गाडी किन्ने विचार गरेको छ ।
*予定してからしばらく経っており,今でもその予定でいることが伝わる
警察には捕縛する権威が付与されている
पक्राउ गर्न पुलिसलाई अधिकार दिइएको छ ।
彼はもう来ている
उहाँ अघि नै आइसक्नुभएको छ ।
そのころには建物は竣工しているはずだ
त्यतिञ्जेल त भवनको निर्माण पूरा भइसकेको हुनेछ ।
彼はこの町に来ている
यो शहरमा ऊ आएको छ ।
*「来たことがある」という意.この場合,まだ記憶が新しいが,आएको थियो と言えば,遠い記憶になる

6. 〔過去の動作の繰り返し／習慣を表す〕

そのころは毎日のように熱を出していた
त्यतिखेर झन्डै हरेक दिन ज्वरो आउँथ्यो ।
私はかつてオペラに行っていた
म अपेरामा जान्थेँ। ।
私はかつて日本食を食べていた
मैले/म जापानी खाना खान्थें ।
彼はいつも人に金をあげていた(あげたことがなかった)
उहाँ अरूलाई पैसा दिनुहुन्थ्यो (दिनुहुन्नथ्यो) ।

過去習慣